Metamorfose

Boornbergum wacht de komende decennia zeer waarschijnlijk een metamorfose. In een ruimtelijk ontwikkelperspectief (ROP) dat Smallingerland in december presenteerde, wordt de qua inwonertal tweede plaats van Smallingerland gezien als het groeidorp bij uitstek.

Er is tot 2050 ruimte, zo is het idee op de burelen van het gemeentehuis, voor maximaal 600 nieuwe huizen, voor de opwek van duurzame energie (lees: zonneparken) en voor landschapsontwikkeling. Alle stukjes grond in de gemeente zijn in kaart gebracht, omdat de vraag naar ruimte groter is dan de beschikbaarheid ervan.

Niets is zeker, zei wethouder Robin Hartogh Heys eerder al. Maar dat Boornbergum met z’n huidige 1752 inwoners en 752 huizen voor grote veranderingen staat, is helder.

Een paar mensen, degenen die wel vrij snel hun mening geven, hebben zich bij Dorpsbelangen gemeld. Voor grootschalige woningbouw mag volgens hen geen plek zijn. ,,Ze zeggen: honderden nieuwe huizen is veel te veel, dat moeten we niet doen”, zegt Schaafsma.

‘Zo hoort het’

Die dorpsbewoners wijzen er ook op dat Boornbergum de afgelopen twintig jaar al behoorlijk is uitgebreid. Stel er komen daadwerkelijk 600 woningen bij, dan betekent het zo’n beetje een verdrievoudiging van het dorp ten opzichte van begin deze eeuw.

Schaafsma: ,,Dat voelt voor sommigen als een bedreiging van de identiteit.” Bergsma: ,,Sokke minsken sizze: it is ús doarp al net mear en dan binne se dit ek nochris fan doel. Dy binne swart-wyt. Dy fine dat we hjir genôch huzen hawwe. Ja, in pear der by foar de jongerein en dan is it wol klear.”

Er zijn ook al wat andere geluiden. Die komen van dorpsbewoners die de noodzaak zien van woningbouw, die weten dat er rond Boornbergum ruimte is, maar die tegelijkertijd niet ineens van de kelder naar de zolder willen springen. Rustig aan, eerst rustig de boel bekijken. Daarna pas knopen doorhakken.

Het is hoe dan ook van groot belang, zeggen beide bestuurders van Dorpsbelangen, dat de regie over de ontwikkeling van het dorp in handen is van Boornbergum zelf.

,,Want zo hoort het”, zegt Schaafsma. ,,We willen een stap terugdoen, we willen dit weloverwogen doen. En in samenspraak met de gemeente willen we verder. Dat is de kern van participatie.”

Hoe geef je zwijgende Boarnburgumers een stem?

Eerst wil Dorpsbelangen van de dorpsbewoners zelf horen wat de wensen zijn, zonder dat de gemeente Boarnburgumers eerst voorlichting geeft over het ROP.

De mening van de paar ‘roppers’ en een aantal ‘genuanceerden’ is wel bekend, maar wat vinden de anderen? Hoe geef je de zwijgende Boarnburgumers een stem over de toekomst van hun dorp en leefomgeving?

De kaders zijn wel duidelijk, volgens Dorpsbelangen: geen massale woonwijken, geen eentonigheid, geen ongebreidelde groei, wél een verbeterde ontsluiting van het dorp en blijvende ruimte voor duurzaamheid en mooi groen. Maar verder?

Het plan van Dorpsbelangen is ruwweg dat bewoners andere bewoners gaan bevragen. Er is daarbij een cruciale rol weggelegd voor verenigingen, kerken en hun achterbannen. ,,Er moet een olievlek ontstaan.”

Vertrouwen

Enige snelheid is geboden. Eind maart, bij de algemene ledenvergadering van Dorpsbelangen, kan er over de uitkomsten worden gesproken.

Schaafsma: ,,We willen data en informatie ophalen, zodat er een denkrichting ontstaat. We willen zelf een plan maken en daarna kijken we of we ons idee en dat van de gemeente in elkaar kunnen vlechten. Beslissingen moeten wat ons betreft met de mensen worden genomen, niet over de mensen.”

Vooralsnog is de relatie met Smallingerland goed, vertelt Bergsma. ,,En dat wolle we sa hâlde. It giet om fertrouwen.” Zij en collega’s zijn al een paar keer op het gemeentehuis geweest voor gesprekken en Dorpsbelangen heeft sinds december al menig extra vergadering belegd.

,,By de gemeente fernuverje se har oer wat wy as frijwilligers allegear dogge.” Schaafsma: ,,Op het gemeentehuis zijn ze verrast door onze inzet en houding, maar ook bezorgd. Weet wat je je op de hals haalt, zeggen ze daar.”

In het oog van de storm

Bergsma heeft afgelopen week ook contact gelegd met alle andere Dorpsbelangen in Smallingerland. Haar vraag: moeten we niet samen optrekken, moeten we niet een soort federatie vormen?

Alle dorpen hebben zo’n beetje dezelfde behoeftes. Denk aan huizen voor jong en oud, aan voorzieningen. ,,Ast no it ferlet fan alle doarpen yn kaart bringst, dan kinst ek dêrmei it petear mei de gemeente oangean.”

Schaafsma en Bergsma werden een paar jaar geleden onafhankelijk van elkaar lid van Dorpsbelangen, zonder enige ambitie om op een dag bestuurlijk een rol van betekenis te spelen. Nu zitten ze, zou je kunnen zeggen, in het oog van de storm.

Ze zijn een belangrijk aanspreekpunt voor de gemeente en weten tegelijkertijd dat ze het voor sommige dorpsbewoners nooit goed zullen kunnen doen de komende tijd. Sterker, er was iemand die hun vertelde dat Dorpsbelangen helemaal geen mandaat heeft.

Het wordt, zegt Schaafsma, een bumpy road . Er wacht een weg vol hobbels en obstakels. ,,Het is vermoeiend, maar vooral ook heel interessant.” Dat vindt Froukje Bergsma ook. ,,Ik ha al twa kear tocht: it rint my oer de skuon, ik hâld op. Mar we ha sa’n leuk team en de útdaging is sa grut, dat ik foarearst noch wol even sitten bliuw.”

‘We voelen de verantwoordelijkheid’

Stel nou dat de gemeente over een tijdje toch iets gaat doen waarmee het dorp het niet eens is? ,,Dêr wol ik net oer neitinke. We dogge der alles oan om dit foar Boarnburgum sa goed as mooglik ferrinne te litten. Ik bin en bliuw posityf.”

Schaafsma knikt. ,,Het gaat om grote belangen. We voelen de verantwoordelijkheid voor de mensen die hier wonen, maar ook voor de mensen die zich hier in de toekomst willen vestigen.”