Thuisbatterij
Inleiding
Voor eigen gebruik teveel opgewekte zonne-energie opslaan in plaats van aan het net te leveren, het kan met een thuisbatterij. Met zo'n batterij kun je zelf meer van de stroom die je zonnepanelen opwekken gebruiken. Zo'n batterij kan aan de muur hangen of op de grond staan. Als vaste plek kan bijvoorbeeld de kelder, de carport of de schuur worden gekozen. De grootte varieert, net als het gewicht, van ca. een 5 liter jerrycan tot de grootte van een middelgrote koelkast of misschien nog wel groter, afhankelijk van het gekozen vermogen.
Een gemiddeld gezin verbruikt zelf ongeveer 30% van de stroom die de zonnepanelen opwekken. De rest lever je aan het elektriciteitsnet. Dat komt doordat zonnepanelen veel stroom opwekken als de zon schijnt, terwijl je vooral veel verbruikt op andere momenten, bijvoorbeeld 's avonds na je werk. Een thuisbatterij, ook wel thuisaccu genoemd, slaat je zonne-energie op voor verbruik op een later moment.
Maar dit is wel beperkt. Een “normale” thuisbatterij kan ongeveer 6 kWh stroom opslaan. In de zomer is dat te weinig om alle zonnestroom op te slaan die je niet meteen verbruikt. En in de winter leveren je zonnepanelen te weinig op om de thuisbatterij volledig te vullen. De opgeslagen stroom kan gebruikt worden om de nacht (deels) te overbruggen. Helemaal zelfvoorzienend door de aanschaf van een batterij word je niet. Dit komt doordat het erg verschilt per seizoen hoeveel stroom je zonnepanelen opwekken. In de winter wekken ze bijna niks op waardoor je batterij zo goed als leeg blijft. In de zomer wekken ze vaak zoveel op dat een thuisbatterij al voor de middag vol zit. Dus ook met een thuisbatterij blijf je afhankelijk van je energieleverancier.
Redenen om aan de aanschaf van een thuisbatterij te denken kunnen zijn:
Kosten / terugverdientijd
Thuisbatterijen zijn er in verschillende soorten en maten. Een kleine thuisbatterij slaat 2 kWh aan elektrische energie op, een grote ongeveer 20 kWh. Vaak zijn dat geschakelde thuisbatterijen, die zo zorgen voor meer opslagruimte (een modulair systeem).
Een thuisbatterij is te koop vanaf een paar duizend euro, maar ze kunnen ook veel meer kosten. Een gemiddeld systeem kost tussen de €4.000 en €10.000, inclusief installatie en btw. De prijs hangt af van het merk en de capaciteit (kWh). Vaak zijn er aanpassingen nodig aan je elektrische installatie. Denk aan wijzigingen in je meterkast of nieuwe bedrading. Deze kosten komen er nog bij. Ze variëren normaal gesproken van enkele tientjes tot enkele honderden euro’s.
Indien je ook gebruik wilt kunnen maken van noodstroom dan komen hier vaak nog extra aanpassingen bij zoals een andere omvormer, die geschikt is voor zowel het PV-systeem als de thuisbatterij en die bij het wegvallen van de netspanning blijft functioneren m.b.v. die batterij.
Veel batterijsystemen kun je later uitbreiden. Je begint dan klein en kunt later onderdelen toevoegen. De aanschafkosten dalen de komende jaren waarschijnlijk. Let er op dat veel leveranciers adverteren met prijzen exclusief btw. Deze btw krijg je meestal terug, maar niet altijd. Er wordt géén rijkssubsidie gegeven op de thuisbatterij.
Een thuisbatterij kost vooral geld. Het voordeel is dat hij kan worden ingezet om meer stroom van je eigen zonnepanelen zelf te gebruiken. Daardoor hoef je minder stroom in te kopen. Maar een thuisbatterij is zo duur dat je hem op dit moment hoogstwaarschijnlijk niet terugverdient met die besparing op je stroomrekening. Dit geldt ook voor grotere batterijen die kunnen worden gebruikt om te handelen op energiemarkten of voor inzet op de onbalansmarkt: het is onzeker of je die terugverdient. Dit alles is afhankelijk van veel verschillende factoren welke vaak veranderen en die moeilijk te voorspellen zijn.
Vermogen
Kies in ieder geval een thuisbatterij die past bij het opgewekte vermogen van je zonnepanelen. Daarnaast is je stroomverbruik belangrijk. Je keuze wordt voornamelijk bepaald door deze 2 zaken.
Opgewekt vermogen
Vermenigvuldig, als vuistregel, de productie van je zonnepanelen met 1 à 1,5 voor de benodigde capaciteit van de batterij. Het vermogen van zonnepanelen wordt aangegeven in Wattpiek (Wp). Dat geeft aan hoeveel stroom een paneel kan opwekken onder de beste omstandigheden.
Voorbeeld:
10 panelen à 400 Wp per stuk = 4000 Wp = 4 kWp (k staat voor 1000) aan stroom. Je hebt dan een thuisbatterij nodig van: 4 x 1 à 1,5 kWh = 4 tot 6 kWh.
Dagelijkse stroomverbruik
Kijk op je energierekening of slimme meter hoeveel kWh je gemiddeld per dag verbruikt. Neem daarvan 60-80% als richtlijn voor de batterijcapaciteit. Bij verbruik van 10 kWh per dag, kies je bijvoorbeeld een thuisbatterij van 6 tot 8 kWh.
Keuze omvormers
Zowel de keuze van de omvormer van de batterij alsook het type van de al aanwezige of nog te kiezen omvormer van de zonnepanelen hebben grote invloed op de mogelijkheden. Ook de aanwezige elektrische installatie speelt daarin een rol. Het is dus van belang hier goed naar te kijken voor het overgaan tot de aanschaf van een batterij. Een foutieve keuze zou kunnen leiden tot het niet kunnen opslaan van opgewekte energie en ongewenste teruglevering aan het net. In de bijlage daarover een meer uitgebreide uitleg.
Milieubelasting
Hoeveel het milieu precies wordt belast, verschilt per soort. De meeste thuisbatterijen zijn lithiumbatterijen, meestal van het type LiFePo (lithium-ijzerfosfaat). Het kost veel energie om de (kritieke) grondstoffen te winnen en te verwerken tot batterijen. Dit draagt bij aan klimaatverandering. Mogelijk verandert dit in de toekomst door de komst van andere types batterijen en een verbeterde recycling. Die recycling van batterijen staat nu nog in de kinderschoenen.
Aandachtspunten
- Registratie: Zowel PV-installaties als thuisbatterijen dienen te worden geregistreerd op www.energieleveren.nl . Het is belangrijk om uw zonnepanelen en thuisbatterijen aan te melden om het energienet betrouwbaar te kunnen houden, een terugleververgoeding te kunnen ontvangen en zorg te dragen voor veiligheid voor de monteurs van de netbeheerder. Ook controleert de netbeheerder of de meter geschikt is om terug te leveren.
- Verzekering: Het zou kunnen dat beide installaties ook moeten worden aangemeld voor de verzekering. Dit is afhankelijk van de verzekeraar en het type verzekering.
Voor- en nadelen
Wanneer wel een goede keuze
- Je wilt je terugleverkosten en zo je maandelijkse energiekosten verminderen. Je beseft dat je ondanks deze besparing de batterij onderaan de streep misschien niet terugverdient.
- Je wilt iets onafhankelijker worden van je energieleverancier.
- Je hebt of wilt een dynamisch contract en wil hier optimaal gebruik van maken.
- Je ziet het als een sport om zoveel mogelijk zonnestroom zelf te verbruiken en zo onafhankelijk mogelijk te worden. Terugverdientijd vind je minder belangrijk.
Wanneer geen goede keuze
- Je wilt geld verdienen met je thuisbatterij.
- Je vindt het belangrijk om jouw investering in verduurzamingsmaatregelen per se terug te verdienen.
- Je wilt volledig zelfvoorzienend worden.
- Je wilt een bijdrage leveren aan een beter milieu.